Bilişsel davranışçı danışmanlık (BDT)

Bilişsel davranışçı danışmanlık Antalya’da, SD Danışmanlık Merkezi’nde Psikolog Sinem Demirtaş’ın yetişkin danışanlarla yürüttüğü temel yaklaşımlardan biridir. Kısaca BDT: düşünce, duygu ve davranışın birbirini nasıl ittiğine bakmak. “Pozitif düşün” cümlesi değildir. Felaket senaryosunun, kaçınmanın ve iç eleştirinin günlük hayatta nasıl çalıştığını birlikte haritalamaktır. Depresif duygu durum, anksiyete, agorafobi, obsesif kompulsif düşünceler ve özgül fobiler bu haritada sık görünür.

Muratpaşa Lara’daki ofiste yüz yüze ya da ekranda online ilerleyen BDT, defter doldurma yarışı gibi durmaz. Kimi danışan kayıt tutmayı sever, kimi tutmaz. Önemli olan, seansın içinde konuşulanın dışarıda bir karşılığının olmasıdır. Örneğin sosyal kaygıda “herkes bana bakıyor” düşüncesi, bedende kızarma ve partiden kaçış aynı döngünün üç yüzü olabilir. Döngü görünür olunca, müdahale yeri de görünür.

Depresif duygu durumda enerji düşer, işler birikir, birikmek utandırır, utanç daha da yatak bağlar. BDT burada hem düşünce içeriğine hem de küçük davranış deneylerine bakar. Mucize vaadi yoktur. “Bugün duş ve kısa bir yürüyüş” gibi somut, küçük ve kişiselleştirilmiş adımlar konuşulabilir. Antalya’nın açık havası bazen işe yarar, bazen evin içi daha güvenlidir; karar danışanındır.

Anksiyete ve panik, bedeni yanlış alarm gibi kullanır. Nefes, kalp, baş dönmesi “kalp krizi” diye okunursa kaçış büyür. Agorafobi bu kaçışın mekâna yayılmasıdır: market, dolmuş, köprü, kalabalık sahil. Özgül fobiler daha dar bir hedefe kilitlenir. Obsesif kompulsif düşünceler ise istenmeyen imgeler ve onları nötrleme çabasıyla döner. BDT bu tablolarda maruz bırakmayı zorla uygulamaz; güvenlik ve tempo birlikte ayarlanır. Gerekirse EMDR travmatik kök için ayrıca değerlendirilir.

SD Danışmanlık Merkezi’nde bilişsel davranışçı danışmanlık, bireysel yetişkin çatısının içindedir. Çocuk ve ergen başvuruları ayrı dil ister; o başlık çocuk ve ergenlerde BDT sayfasındadır. Yetişkinle çocuk protokolü karıştırılmaz. Aile içi tetikleyiciler varsa, bireysel BDT sürerken aile danışmanlığı da konuşulabilir.

Hedef odaklı, kısa ve somut ilerlemek isteyen danışanlarda BDT ile çözüm odaklı danışmanlık yan yana durabilir. Biri sorunun yapısını, diğeri işe yarayan istisnaları mercek altına alır. Sinem Demirtaş’ın eğitim özeti hakkımda sayfasındadır. Randevu için iletişim yeter.

Obsesif kompulsif düşüncelerde danışan çoğu zaman içeriği utançla saklar. “Bunu söylersem kötü biri olduğum anlaşılır” korkusu, asıl yükü büyütür. BDT odasında düşünce ile eylem ayrılır. Düşüncenin gelmesi, onu yaşamak demek değildir. Bu cümle poster gibi okunmaz; örneklerle, kişinin kendi cümleleriyle işlenir. Kompulsiyonlar (elde yıkama, kontrol, içinden sayma) varsa, azaltma adımları danışanın temposuna göre kurulur. Zorla bırakma, güveni kırar.

Antalya’dan yüz yüze gelenlerle, başka şehirden online bağlananlar aynı BDT dilini kullanır. Kültür, aile beklentisi ve “psikoloğa gitmek ayıp mı” sorusu da masaya gelebilir. BDT, duyguyu yok saymaz. Duygunun yanında duran düşünceyi ve kaçışı görünür kılar. SD Danışmanlık Merkezi’nde bu görünürlük, yargı cümlesi olmadan kurulmaya çalışılır.

Panik sonrası “bir daha dışarı çıkamam” inancı hızla yerleşir. Kaçınma kısa vadede rahatlatır, uzun vadede hayatı daraltır. Bilişsel davranışçı danışmanlık Antalya ofisinde bu daralmayı haritalar. İlk adım her zaman en korkulan yer değildir. Daha küçük, daha taşınabilir bir deney konuşulur. Deney başarısız olursa, kişi suçlanmaz; plan yeniden yazılır. Bu esneklik, yöntemin soğuk bir protokol olmadığını hatırlatır.

Obsesif düşüncelerin içeriğini internette aramak çoğu zaman kaygıyı büyütür. Odada arama döngüsü de konuşulabilir. Amaç, düşünceyi yasaklamak değil, ona yapışmadan durabilmektir. Yapışma azalınca nefes alanı açılır. Alan açılınca başka konular — iş, ilişki, beden — kendiliğinden gelir. BDT, tek bir semptomun esiri olmak zorunda değildir; semptom kapıysa, arkasındaki hayat da içeri alınır.